Verlenging voorlopige hechtenis vereist zelfstandige motivering, oordeelt Hof van Cassatie
Na zeven maanden opsluiting mag een rechtbank de voorlopige hechtenis niet handhaven door louter te verwijzen naar een niet-bijgevoegde vordering van de procureur-generaal.
Foto: Matthew Ansley (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
Het Hof van Cassatie heeft een arrest van de kamer van inbeschuldigingstelling vernietigd dat de voorlopige hechtenis van een verdachte na ruim zeven maanden verlengde. De rechterlijke instantie verwees voor haar motivering louter naar het schriftelijke requisitoir van het openbaar ministerie, zonder die tekst bij te voegen of samen te vatten. Het Hof oordeelt dat een dergelijke werkwijze indruist tegen de motiveringsplicht en het beginsel dat een vonnis op zichzelf moet staan. Naarmate de hechtenis langer duurt, vereist de wet bovendien een actueel en geïndividualiseerd onderzoek.
Bron: Cass. 21 oktober 2026, nr. 26/CAS/0858. (opent in nieuw tabblad)
Wanneer een verdachte al maanden in voorhechtenis zit, mag een rechtscollege die vrijheidsberoving niet verlengen met een loutere verwijzing naar een dossierstuk dat niet bij het arrest is gevoegd. Dat benadrukt het Hof van Cassatie in een zaak rond een man die al ruim zeven maanden in de gevangenis verbleef. De kamer van inbeschuldigingstelling had nagelaten de noodzaak van de opsluiting actueel en zelfstandig te motiveren.
De betrokkene werd aangehouden op 10 maart 2026. Zowel bij opeenvolgende verlengingen als in het bestreden arrest van 6 oktober 2026 greep de kamer van inbeschuldigingstelling te Bergen terug naar een vaste formule: een verwijzing naar het schriftelijk requisitoir van de procureur-generaal.
Dat requisitoir was echter niet aan het arrest gehecht en evenmin samengevat in de tekst. Daardoor bleef voor de verdediging onduidelijk waarom er na zeven maanden nog steeds ernstige aanwijzingen van schuld waren en waarom de openbare veiligheid de opsluiting absoluut vereiste. De verdachte had nochtans alternatieven voorgesteld, zoals een vrijlating onder voorwaarden.
Zelfstandig leesbare uitspraak
Het Hof van Cassatie brengt in herinnering dat motivering door verwijzing aan strikte voorwaarden onderworpen is. Het document waarnaar verwezen wordt, moet effectief aan de beslissing worden toegevoegd of in zijn essentiële bestanddelen worden overgenomen. Er mag geen sprake zijn van een automatisme dat voorbijgaat aan het evolutieve karakter van de hechtenis.
Hoe langer een voorlopige hechtenis duurt, hoe zwaarder de inbreuk op het vermoeden van onschuld weegt. Een verlenging vereist daarom een actuele en geïndividualiseerde motivering op basis van de feiten en de persoonlijkheid van de verdachte. Het arrest voldeed niet aan het principe dat een rechterlijke uitspraak op zichzelf moet staan.
Onderzoeksgerechten kunnen een voorlopige hechtenis niet wettig verlengen via een loutere standaardverwijzing naar een afzonderlijk requisitoir. Zeker bij een langere hechtenisduur moeten rechters in de uitspraak zelf concreet verantwoorden waarom de vrijheidsberoving strikt noodzakelijk blijft en waarom alternatieve maatregelen niet volstaan.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: Cass. 21 oktober 2026, nr. 26/CAS/0858. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.