Overdracht van vordering voor één dollar: aftrek als beroepskost geweigerd
Een chemiebedrijf probeerde een verloren lening van 28,8 miljoen euro aan een buitenlandse joint venture fiscaal af te trekken. De rechtbank van eerste aanleg Waals-Brabant fluit de vennootschap terug.
Foto: Johan Putter (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
De rechtbank van eerste aanleg Waals-Brabant heeft geoordeeld dat een onderneming een vordering van ruim 28,8 miljoen euro op een noodlijdende buitenlandse joint venture niet als beroepskost mag aftrekken. De vordering was voor één dollar overgedragen en feitelijk kwijtgescholden. De rechtbank oordeelt dat het bedrijf niet aantoont dat deze operatie gebeurde om belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden. Bovendien was de vordering al jaren eerder volledig afgeboekt, waardoor het fiscale annuïteitsbeginsel een latere aftrek verhindert.
Bron: Rb. Waals Brabant 5 oktober 2026, nr. 24/1547/A. (opent in nieuw tabblad)
Mag een vennootschap een lening van ruim 28,8 miljoen euro fiscaal als beroepskost in mindering brengen nadat ze die vordering voor het symbolische bedrag van 1 dollar heeft afgestaan? Die vraag lag voor bij de rechtbank van eerste aanleg Waals-Brabant, nadat de fiscus de aftrek bij een Belgische chemiegroep integraal had verworpen.
De betwiste vordering vloeide voort uit leningen die waren verstrekt aan een Saoedische joint venture. Toen die partner in zware financiële problemen raakte, boekte de Belgische vennootschap de schuld in haar jaarrekening van 2016 volledig als verlies af. De belastingadministratie weigerde die kost toen al als beroepskost, omdat het zekere en vaststaande karakter van het verlies niet bewezen was.
Eind 2019 droeg de groep de vordering voor 1 dollar over aan haar Nederlandse dochteronderneming, die haar aandelen in de joint venture eveneens voor 1 dollar verkocht aan een lokale overnemer. Voor het aanslagjaar 2020 vorderde de onderneming opnieuw de aftrek van het verlies op grond van artikel 49 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (WIB 92).
Geen economische rechtvaardiging
De rechtbank oordeelt dat de vennootschap niet aantoont dat de afstand van de schuldvordering kadert in het verwerven of behouden van belastbare inkomsten. Er werd niet aangetoond welke stappen waren ondernomen om het geld effectief in te vorderen, noch wat de reële financiële toestand van de schuldenaar was. De kwijtschelding gebeurde bovendien onvoorwaardelijk en zonder enig beding van terugkeer naar een betere toestand.
Daarnaast botst de aftrekpost op het annuïteitsbeginsel. Omdat de vordering al eind 2016 integraal van de balans was verdwenen, kon er in het boekjaar 2019 boekhoudkundig geen verlies meer op worden geleden. Een vennootschap kan een eerder verworpen minderwaarde niet jaren later opnieuw opvoeren als het actief niet meer op de balans staat.
Belastingverhoging van tien procent
Tot slot handhaaft de rechtbank de opgelegde belastingverhoging van 10 procent. De belastingplichtige beriep zich op rechtspraak van het Grondwettelijk Hof (GwH) over het vermoeden van goede trouw bij een eerste overtreding.
Dat argument faalt omdat de fiscus hier een aanslag van ambtswege had gevestigd wegens het herhaaldelijk laattijdig indienen van goedgekeurde jaarrekeningen. Bij zo'n procedure geldt het wettelijke vermoeden van goede trouw niet, en de onderneming slaagde er niet in haar goede trouw zelf aan te tonen.
Dit vonnis bevestigt dat een concernvordering die men voor een symbolisch bedrag afstoot, grondig zakelijk gemotiveerd moet zijn om als beroepskost te kunnen dienen. Bovendien herinnert de uitspraak aan het strikte verband tussen de boekhouding en het fiscale annuïteitsbeginsel: een vordering die al definitief van de balans is verdwenen, kan niet jaren later opnieuw als fiscaal verlies worden opgevist.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: Rb. Waals Brabant 5 oktober 2026, nr. 24/1547/A. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.