Opgeëiste personen kunnen overlevering niet aanvechten bij Hof van Cassatie
Sinds een wetswijziging in de zomer van 2026 kunnen opgeëiste personen niet langer in cassatie gaan tegen hun overlevering. Het Hof van Cassatie oordeelt dat die uitsluiting geen discriminatie oplevert met de gewone voorlopige hechtenis.
Foto: Debagni Sarkhel (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
Wie op basis van een Europees aanhoudingsbevel (EAB) wordt overgeleverd, kan de beslissing van de kamer van inbeschuldigingstelling niet langer aanvechten voor het Hof van Cassatie. De wetgever schafte dat rechtsmiddel met ingang van 2 augustus 2026 af. Het Hof van Cassatie oordeelt dat deze uitsluiting geen schending van het grondwettelijke gelijkheidsbeginsel vormt ten opzichte van verdachten in een nationale voorlopige hechtenis. Omdat de internationale overlevering een ander doel dient dan het nationale strafonderzoek, is er geen sprake van vergelijkbare situaties en weigert het Hof een prejudiciële vraag aan het Grondwettelijk Hof.
Bron: Cass. 21 oktober 2026, nr. 26/CAS/0894. (opent in nieuw tabblad)
Kan een opgeëiste verdachte de beslissing over zijn overlevering aan een ander EU-land nog aanvechten voor het hoogste rechtscollege? Het Hof van Cassatie boog zich over die vraag in het dossier van een man die onder elektronisch toezicht door Frankrijk werd gezocht. Het Hof verklaart zijn voorziening niet-ontvankelijk en weigert het Grondwettelijk Hof in te schakelen.
De zaak draaide om een arrest van de kamer van inbeschuldigingstelling van het hof van beroep Brussel van 8 oktober 2026. Dat rechtscollege beval de tenuitvoerlegging van een Frans Europees aanhoudingsbevel (EAB) tegen de eiser, die onder elektronisch toezicht stond.
De betrokkene tekende cassatieberoep aan, maar botste op een recente wetswijziging. Artikel 4 van de wet van 24 juni 2026 heeft artikel 17 van de wet van 19 december 2003 gewijzigd en de mogelijkheid tot cassatieberoep tegen overleveringsbeslissingen geschrapt. Die bepaling trad in werking op 2 augustus 2026.
Vergelijking met voorlopige hechtenis
De eiser wierp op dat deze afschaffing een discriminatie inhoudt ten aanzien van verdachten die onder de Voorlopighechteniswet van 20 juli 1990 vallen, die wel een voorziening in cassatie kunnen instellen. Hij verzocht het Hof daarom om een prejudiciële vraag te stellen aan het Grondwettelijk Hof (GwH).
Het Hof van Cassatie weigert die vraag te stellen. Hoewel beide situaties betrekking hebben op personen van wie de vrijheid voorlopig wordt ontnomen, is hun juridische context volgens het Hof wezenlijk anders.
De nationale voorlopige hechtenis kadert in de opsporing van de waarheid en de berechtiging door Belgische rechtbanken. De overleveringsprocedure steunt daarentegen op internationale justitiële samenwerking en het wederzijds vertrouwen binnen de Europese Unie. Omdat het voorwerp van het rechtsmiddel grondig verschilt, is de vergelijking niet dienend en is het beroep definitief niet-ontvankelijk.
Voor de strafrechtpraktijk bevestigt dit arrest dat overleveringsbeslissingen van de kamer van inbeschuldigingstelling definitief zijn geworden. Verdedigers kunnen de recente afschaffing van het cassatieberoep in overleveringszaken niet omzeilen via een grondwettelijke discriminatieklacht tegenover de gewone voorlopige hechtenis.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: Cass. 21 oktober 2026, nr. 26/CAS/0894. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.