Onteigeningsbesluit A12: Raad voor Vergunningsbetwistingen wacht oordeel vrederechter af
De Raad voor Vergunningsbetwistingen schort het vernietigingsberoep tegen een onteigening voor de herinrichting van de A12 in Meise en Londerzeel voorlopig op. Zolang niet vaststaat of de vrederechter geldig is gevat, blijft de bestuursrechter aan de zijlijn.
Foto: G-R Mottez (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
De Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb) heeft de behandeling van een vernietigingsberoep tegen een definitief onteigeningsbesluit van het Vlaamse Gewest voor onbepaalde tijd uitgesteld. De onteigening kadert in de omvorming van de A12 en de aanleg van een nieuw op- en afrittencomplex in Londerzeel en Meise. Zodra een overheid de gerechtelijke onteigeningsfase start bij de vrederechter, verliest de bestuursrechter in beginsel zijn bevoegdheid. Omdat de eigenaar betwist dat de dagvaarding voor de vrederechter geldig is uitgebracht, wacht de Raad het definitieve vonnis van de burgerlijke rechter af om verlies van rechtsbescherming te vermijden.
Bron: RvVb 15 oktober 2026, nr. RvVb-2627-0132. (opent in nieuw tabblad)
Wanneer de overheid overgaat tot onteigening, verhuist het geschil na de administratieve fase naar de vrederechter. Maar wat gebeurt er met een lopend vernietigingsberoep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen als de eigenaar betwist dat de burgerlijke dagvaarding regelmatig is uitgebracht? Die vraag rees bij de geplande herinrichting van de A12 ter hoogte van Londerzeel en Westrode.
Het Vlaamse Gewest stelde in juli 2025 een definitief onteigeningsbesluit vast voor de heraanleg van het kruispunt van de A12 met de Kerkhofstraat en Londerzeelsesteenweg. Het project omvat een nieuw op- en afrittencomplex, een tramtunnel, een fietssnelweg en een afzonderlijke fietsers- en voetgangersbrug. Een vennootschap met percelen in het projectgebied vocht het besluit aan bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb).
In december 2025 dagvaardde het Vlaamse Gewest de eigenaar echter voor de vrederechter van Meise. Volgens het gewest was daarmee de gerechtelijke fase aangebroken, waardoor uitsluitend de burgerlijke rechter nog bevoegd was en de bestuursrechter zich onbevoegd moest verklaren.
Geldigheid van dagvaarding
De verzoekende partij wierp tegen dat de vrederechter niet geldig was gevat. Zo zou de dagvaarding niet zijn uitgebracht door de juiste instantie en zou de decretaal verplichte termijn voor minnelijke onderhandelingen nog niet correct zijn doorlopen.
De RvVb bevestigt dat de bestuursrechter volgens het Vlaams Onteigeningsdecreet zijn bevoegdheid verliest zodra de zaak aanhangig is bij de vrederechter. De burgerlijke rechter toetst immers ook zelf de interne en externe wettigheid van de onteigening.
Toch verklaart de RvVb zich nog niet definitief onbevoegd. Het is immers uitsluitend aan de vrederechter om te oordelen over de regelmatigheid van zijn eigen aanhangigmaking. Mocht de burgerlijke rechter oordelen dat hij niet geldig gevat werd, dan herleeft alsnog de rechtsmacht van de bestuursrechter.
Om te voorkomen dat de eigenaar tussen twee stoelen valt en effectieve rechtsbescherming misloopt, heropent de RvVb de debatten en schorst hij de procedure tot er een definitieve burgerlijke einduitspraak over de onteigening voorligt.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: RvVb 15 oktober 2026, nr. RvVb-2627-0132. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.