Kandidaten strandbars Knokke-Heist zien concessietoewijzingen geschorst door RvS
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de toewijzing van zeven strandbars in het Zoute. De gemeente Knokke-Heist motiveerde noch de maximale looptijd van 18 jaar, noch torenhoge biedingen tot 35 euro per vierkante meter.
Foto: Katie Moum (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
De Raad van State heeft bij uiterst dringende noodzakelijkheid de toewijzing van zeven strandbarconcessies in de zone Het Zoute van de gemeente Knokke-Heist geschorst. Een uitbater die al 39 jaar actief was op het strand, vocht de gunning met succes aan nadat die op de tiende plaats strandde. Volgens het rechtscollege motiveerde de gemeente onvoldoende waarom de subconcessies voor negen jaar met een mogelijke verlenging tot achttien jaar mochten gelden, wat de mededinging overmatig kan beperken. Daarnaast onderzocht het gemeentebestuur niet zorgvuldig of de uitzonderlijk hoge concessievergoedingen en stedenbouwkundig betwistbare ontwerpen van concurrerende inschrijvers wel realistisch en regelmatig waren.
Bron: RvS 23 oktober 2026, nr. 268.135. (opent in nieuw tabblad)
Het gemeentebestuur van Knokke-Heist organiseerde begin 2026 een marktbevraging om voor de periode 2027-2035 nieuwe subconcessies te verlenen voor de uitbating van strandbars. Een gevestigde uitbaatster die al bijna vier decennia op het strand in het Zoute stond, viel met een tiende plaats buiten de boot en stapte in uiterst dringende noodzakelijkheid naar de Raad van State (RvS).
De RvS kwalificeert de strandbarconcessies als domeinconcessies en niet als dienstenconcessies onder het overheidsopdrachtenrecht, omdat de gemeente zelf geen diensten inkoopt maar louter een exclusief privatief gebruiksrecht op het openbaar domein verleent. Niettemin is het strand een schaarse natuurlijke hulpbron waarop artikel III.11 van het Wetboek van Economisch Recht van toepassing is. Vergunningen daarvoor mogen slechts voor een passende beperkte duur worden verleend, zodat de vrije mededinging niet langer wordt belemmerd dan strikt nodig is om investeringen terug te verdienen.
Het gemeentebestuur voorzag in een initiële looptijd van negen jaar met een mogelijke verlenging van nog eens negen jaar. De RvS stelt vast dat het administratief dossier geen enkele verantwoording bevat waarom een potentiële looptijd van achttien jaar noodzakelijk is om de vereiste investeringen rendabel af te schrijven.
Onrealistische biedingen en pergola's
Daarnaast oordeelt het rechtscollege dat het onderzoek naar de financiële plannen tekortschoot. Drie pas opgerichte vennootschappen boden opvallend hoge concessievergoedingen van 10,00 tot 34,99 euro per vierkante meter, terwijl gevestigde exploitanten tussen 1,94 en 8,00 euro per vierkante meter voorstelden. Hoewel de beoordelaars noteerden dat bij sommige kandidaten een balans ontbrak of de schuldgraad hoog lag, bestempelde het college de bedragen toch als haalbaar op basis van 'gerealiseerde marges', terwijl die marges nog louter toekomstige hypothesen waren.
Tot slot wemelde het in de winnende schetsontwerpen van elementen die botsen met het provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan (PRUP), zoals pergola's en grote verharde terrassen bovenop de maximaal toegelaten constructie van 60 vierkante meter. De gemeente deed die afwijkingen af als louter prima facie te remediëren punten, maar hield er wel rekening mee bij de kwalitatieve score voor uitstraling en comfort. Daardoor kregen kandidaten punten voor inrichtingen die stedenbouwkundig vermoedelijk niet vergund kunnen worden.
De beslissing van het schepencollege van 28 augustus 2026 is voor de zone Zoute geschorst, waardoor de gemeente de toewijzing van de zeven strandpercelen niet mag uitvoeren. Het bestuur zal de ingediende voorstellen opnieuw moeten onderzoeken op hun stedenbouwkundige regelmatigheid en de financiële haalbaarheid van extreme biedingen, en moet de lange looptijd wettelijk onderbouwen.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: RvS 23 oktober 2026, nr. 268.135. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.