Herstelbevel ongeschikte woning: hof van beroep Brussel legt dwangsom op
Een verhuurster van drie ongeschikte en onbewoonbare woonentiteiten kreeg van de eerste rechter een herstelbevel zonder dwangsom. Het hof van beroep Brussel legt haar nu alsnog een dwangsom op van 150 euro per dag vertraging, met een maximum van 100.000 euro.
Foto: Artists Eyes (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
Het hof van beroep Brussel heeft een verhuurster van drie ongeschikte en onbewoonbare woonentiteiten een dwangsom van 150 euro per dag opgelegd, met een maximum van 100.000 euro, indien zij het bevolen herstel niet binnen twee jaar uitvoert. De correctionele rechtbank legde haar eerder al een geldboete van 4.000 euro met uitstel en een verbeurdverklaring van 3.900 euro op, maar wees een dwangsom af. Het hof willigt het beroep van de Vlaamse Wooninspecteur in en verduidelijkt dat de eigenares onder de sinds september 2026 gewijzigde handhavingsregels ook kan herstellen door terug te keren naar een vergunde toestand met woonfunctie.
Bron: HvB Brussel 29 oktober 2026, nr. anonymised. (opent in nieuw tabblad)
Wanneer een verhuurder veroordeeld wordt tot het herstel of de sloop van onbewoonbare woningen, rijst geregeld de vraag hoe die verplichting tijdig kan worden afgedwongen. In een zaak over een pand met drie ongeschikte woonentiteiten weigerde de eerste rechter om een dwangsom op te leggen. Het hof van beroep Brussel stelt die beslissing nu bij en koppelt alsnog een substantiële dwangsom aan het herstelbevel.
De eigenares had het pand geërfd na het overlijden van haar echtgenoot en verhuurde er vervolgens drie entiteiten. Het ging om een woning en twee kamers, die werden verhuurd voor bedragen tussen 250 en 850 euro per maand. Woningonderzoek bracht evenwel ernstige veiligheids- en gezondheidsrisico's aan het licht, waardoor de eenheden ongeschikt en onbewoonbaar werden verklaard.
De Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel oordeelde in oktober 2025 dat de inbreuken op de Vlaamse Codex Wonen van 2021 bewezen waren. De verhuurster kreeg een geldboete van 4.000 euro met uitstel, moest 3.900 euro aan illegale huurinkomsten afstaan en werd veroordeeld om het gebouw binnen twee jaar te slopen of een andere bestemming te geven. Een dwangsom koppelde de rechtbank daar echter niet aan.
Financiële stok achter de deur
De Wooninspecteur tekende uitsluitend hoger beroep aan tegen de weigering van die dwangsom. Zonder een financiële prikkel ontbreekt immers de zekerheid dat een veroordeelde eigenaar de opgelegde herstelmaatregelen tijdig en daadwerkelijk uitvoert.
Het hof van beroep Brussel volgt die visie. Om de uitvoering van het herstel te verzekeren, legt het hof alsnog een dwangsom op van 150 euro per dag vertraging, met een maximum van 100.000 euro.
Nieuw handhavingskader
Het hof past daarnaast het recent in werking getreden artikel 3.44/4 van het Besluit Vlaamse Codex Wonen van 2021 toe. Die bepaling stemt het besluit sinds 8 september 2026 af op het Kaderdecreet Vlaamse Handhaving en heeft onmiddellijke uitwerking.
Daardoor krijgt de eigenares een ruimere herstelmodaliteit. Zij hoeft het gebouw niet noodzakelijk te slopen of een niet-woonfunctie te geven, maar kan ook vrijwillig terugkeren naar een bestaande vergunde toestand met woonfunctie, op voorwaarde dat zij alle conformiteitsgebreken integraal herstelt.
Voor de praktijk bevestigt het arrest dat handhavingsinstanties systematically dwangsommen opeisen om herstelvorderingen afdwingbaar te maken, en dat appelrechters daarin meegaan wanneer een vrijwillige uitvoering onzeker is. Verhuurders moeten er daarnaast op letten dat recente wijzigingen in de Vlaamse handhavingsbesluiten ook in lopende procedures gelden en alternatieve herstelpistes kunnen bieden.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: HvB Brussel 29 oktober 2026, nr. anonymised. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.