Herhaald motiveringsgebrek leidt niet automatisch tot indeplaatsstelling, oordeelt RvVb
Na twee vernietigingen weigert de Raad voor Vergunningsbetwistingen om zelf een vergunning voor twee windturbines in Hoogstraten af te wijzen. De Vlaamse minister krijgt drie maanden om opnieuw te beslissen.
Foto: Tolla (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
De Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb) heeft geweigerd om via indeplaatsstelling zelf een omgevingsvergunning te weigeren voor twee windturbines in landschappelijk waardevol agrarisch gebied in Hoogstraten. Hoewel de Raad eerdere vergunningsbesluiten al tweemaal vernietigde wegens ontoereikende esthetische motivering, vernietigde de Raad van State de eerdere rechterlijke weigering. De vergunningsrechter bevestigt nu dat de beoordelingsvrijheid van het bestuur door loutere motiveringsfouten niet automatisch volledig verdampt. De Vlaamse minister krijgt daarom een termijn van drie maanden opgelegd om een nieuwe beslissing te nemen over het bestuurlijk beroep.
Bron: RvVb 15 oktober 2026, nr. RvVb-2627-0127. (opent in nieuw tabblad)
Wanneer een vergunningsbesluit voor de tweede keer sneuvelt wegens een ontoereikende landschappelijke motivering, mag de bestuursrechter de vergunning niet automatisch zelf definitief weigeren. Dat verduidelijkt de Raad voor Vergunningsbetwistingen na een cassatiearrest van de Raad van State over twee betwiste windturbines in Hoogstraten.
De betwisting sleept al jaren aan rond de bouw van twee windturbines met een tiphoogte van 200 meter aan de Krochtenstraat in Meer. De turbines zijn gepland in landschappelijk waardevol agrarisch gebied nabij de snelweg E19 en de grens met Nederland.
Nadat een eerdere vergunning al in 2022 werd vernietigd, verleende de bevoegde Vlaamse minister in december 2022 opnieuw een omgevingsvergunning. Omwonenden stapten daarop opnieuw naar de Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb), die het besluit in augustus 2024 nogmaals vernietigde wegens gebrekkige motivering over de landschappelijke impact.
In datzelfde vernietigingsarrest besloot de vergunningsrechter destijds om zelf de knoop door te hakken. Volgens de Raad was de beoordelingsruimte van de minister na twee mislukte pogingen feitelijk opgebruikt, waardoor de RvVb de vergunning via indeplaatsstelling zelf definitief weigerde.
Teruggefloten door cassatierechter
Energieontwikkelaar Aspiravi vocht die indeplaatsstelling met succes aan bij de Raad van State (RvS). De cassatierechter oordeelde op 2 juli 2026 dat een herhaald gebrek aan deugdelijke motieven niet automatisch betekent dat de beoordelingsruimte van het bestuur volledig is verdampt.
Na verwijzing moet de RvVb zich schikken naar dat cassatiearrest. De Raad stelt vast dat de esthetische toetsing van windturbines in kwetsbaar agrarisch gebied een discretionaire bevoegdheid blijft waarbij het bestuur belangen moet afwegen.
Omdat er geen sprake is van een zuiver gebonden bevoegdheid of een onoverkomelijke legaliteitsbelemmering, kan de rechter niet zelf weigeren. Het verzoek tot indeplaatsstelling is daarom afgewezen.
Vergunningverleners behouden hun discretionaire beoordelingsmarge, zelfs na opeenvolgende vernietigingen wegens motiveringsgebreken. De vergunningsrechter kan pas zelf een weigering opleggen wanneer de bevoegdheid juridisch of feitelijk volledig gebonden is geworden; de Vlaamse minister krijgt nu drie maanden om een nieuwe beslissing te nemen.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: RvVb 15 oktober 2026, nr. RvVb-2627-0127. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.