Erkenningskader assistentiehonden: Brusselse privacywaarborgen volgens GBA ontoereikend
Een Brussels voorontwerp rond assistentiehonden bewaart uittreksels uit het strafregister tot tien jaar en verplicht de online publicatie van instructeurs. Volgens de toezichthouder ontbreken essentiële wettelijke waarborgen.
Foto: Andy Luo (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
De Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) heeft fundamentele kritiek geuit op een Brussels voorontwerp van ordonnantie over de toegang en erkenning van assistentiehonden. Volgens het advies regelt de tekst essentiële privacywaarborgen onvoldoende op het niveau van een formele wet. Zo ontbreken nauwkeurig afgebakende verwerkingsdoeleinden en blijft onduidelijk welke persoonsgegevens van personeel en vrijwilligers precies worden verwerkt. Ook het bewaren van strafregisteruittreksels gedurende tien jaar, de verplichte publicatie van erkende instructeurs op het internet en vage controlebevoegdheden voor derden schenden de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Brusselse regering moet de tekst grondig herwerken.
Bron: GBA 20 oktober 2026, 226/2026. (opent in nieuw tabblad)
De Brusselse regering wil het wettelijke kader rond de erkenning van assistentiehonden moderniseren, maar botst daarbij op scherpe kritiek van de toezichthouder. In een advies stelt de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) dat het voorliggende voorontwerp van ordonnantie op verscheidene punten tekortschiet aan de vereisten van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Het ontwerp laat essentiële elementen van de gegevensverwerking over aan de uitvoerende macht in plaats van die zelf wettelijk te verankeren.
Het Brusselse ontwerp regelt de erkenning van instructeurs en verenigingen die assistentiehonden opleiden, een bevoegdheid die verdeeld zit tussen de instelling Iriscare en het Verenigd College. Daarbij worden gevoelige gegevens verwerkt, waaronder strafrechtelijke gegevens en mogelijk het rijksregisternummer.
Volgens de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) zijn de verwerkingsdoeleinden in het ontwerp te vaag omschreven als loutere bestuurlijke taken. Bovendien blijft onduidelijk welke personen precies onder de noemer personeelsleden vallen, zoals gastgezinnen of vrijwilligers. Ook voert de tekst een verbod in op het ongeoorloofd gebruik van identificatiekaarten van assistentiehonden, zonder te bepalen welke gegevens particulieren precies mogen controleren om dat verbod af te dwingen.
Strafregister en online lijsten
Een van de zwaarste knelpunten betreft het opvragen en bewaren van uittreksels uit het strafregister. Het ontwerp delegeert de nadere regels en de soorten relevante veroordelingen integraal aan het Verenigd College, terwijl artikel 10 van de AVG en de Grondwet vereisen dat een formele wetgever dit zelf afbakent.
Daarnaast acht de toezichthouder de voorziene bewaartermijn disproportioneel. Het ontwerp koppelt de bewaring van strafgegevens aan de geldigheidsduur van de erkenning, die tien jaar bedraagt. Volgens de GBA moet een uittreksel onmiddellijk na de controle of indiensttreding worden vernietigd, eventueel aangevuld met een meldplicht bij latere veroordelingen.
Ook de geplande publicatie van erkende instructeurs met naam en toenaam op de website van Iriscare stuit op bezwaren. Het voorontwerp motiveert niet waarom de nominatieve publicatie van deze natuurlijke personen op het internet noodzakelijk is en waarom minder ingrijpende maatregelen niet volstaan.
Tot slot plaatst de autoriteit vraagtekens bij de complexe gegevensstromen tussen Iriscare, het Verenigd College en adviserende commissies. In het licht van gegevensbescherming door ontwerp moeten de instanties aantonen dat niet meer dossiers en persoonsgegevens worden doorgeschoven dan strikt noodzakelijk is voor hun beslissingsopdracht.
De Brusselse regering zal het voorontwerp van ordonnantie substantieel moeten aanpassen om de gegevenscategorieën, bewaartermijnen en verwerkingsverantwoordelijken expliciet in de wettekst zelf vast te leggen. Organisaties en instructeurs in de sector krijgen pas definitieve duidelijkheid over hun administratieve verplichtingen en privacywaarborgen wanneer het gewijzigde ontwerp het parlement passeert.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: GBA 20 oktober 2026, 226/2026. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.