Beklaagde kan taalwijziging niet voor het eerst in hoger beroep vragen
Een beklaagde kan na een verstekvonnis niet rechtstreeks naar de appelrechter stappen om alsnog een andere procestaal te eisen. Het Hof van Cassatie oordeelt dat de Taalwet Gerechtszaken geen uitzondering toelaat in hoger beroep.
Foto: Michael D Beckwith (opent in nieuw tabblad) op Unsplash (opent in nieuw tabblad)
Korte samenvatting
Het Hof van Cassatie bevestigt dat een beklaagde een verzoek om taalwijziging op grond van artikel 23 van de Taalwet Gerechtszaken niet voor het eerst in hoger beroep kan indienen. Die regel geldt onverkort wanneer het hoger beroep is gericht tegen een bij verstek gewezen vonnis. Het feit dat een gewoon verzet waarschijnlijk ongedaan zou worden verklaard omdat de oorspronkelijke dagvaarding persoonlijk werd betekend, belet de procespartij niet om het taalverzoek eerst formeel bij de verzetrechter voor te leggen alvorens naar het appelgerecht te stappen.
Bron: Cass. 20 oktober 2026, nr. 26/CAS/0546. (opent in nieuw tabblad)
Een beklaagde die bij verstek is veroordeeld, kan niet pas in hoger beroep voor het eerst vragen om de rechtspleging in een andere landstaal voort te zetten. Dat heeft het Hof van Cassatie geoordeeld in een zaak waarin een veroordeelde een taalwijziging eiste voor de correctionele rechtbank Leuven. Zelfs als een verzetsprocedure volgens de verdediging bij voorbaat kansloos leek, blijft de dwingende taalregeling in hoger beroep overeind.
De beklaagde werd bij verstek veroordeeld door de politierechtbank en tekende vervolgens hoger beroep aan bij de correctionele rechtbank Leuven. Voor het eerst in die beroepsprocedure verzocht hij om de zaak te verwijzen naar een anderstalige rechtbank, op grond van artikel 23 van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken. De beklaagde stelde dat hij zich in een andere taal beter kon verdedigen en dat een verzet tegen het verstekvonnis zinloos was geweest, omdat de dagvaarding destijds aan hem persoonlijk was betekend.
Volgens de verdediging zou een gewoon verzet vrijwel zeker ongedaan worden verklaard. In dat scenario zou de zaak via artikel 187 van het Wetboek van Strafvordering alsnog integraal bij de appelrechter terechtkomen, waardoor de vraag over de taalregeling volgens de beklaagde alsnog tijdig aan het hof van beroep werd voorgelegd.
Geen uitzondering voor verstek
Het Hof van Cassatie volgt die redenering niet en verwerpt het cassatieberoep. De cassatierechters wijzen op de wisselwerking tussen de artikelen 23 en 24 van de Taalwet. Artikel 24 legt immers dwingend op dat rechtscolleges in hoger beroep uitsluitend de taal gebruiken waarin de bestreden beslissing is opgesteld.
Daardoor kan een beklaagde de taalwijziging principieel nooit voor het eerst in hoger beroep opwerpen. Die regel geldt onverkort wanneer het beroep zich richt tegen een verstekbeslissing.
Het vooruitzicht dat de eerste rechter het verzet eventueel ongedaan zal verklaren, ontneemt de beklaagde bovendien niet de mogelijkheid om dat verzet daadwerkelijk aan te tekenen. Wie een taalwijziging wil vorderen na een verstekvonnis, moet dat verzoek dan ook eerst voorleggen aan de rechter die over het verzet oordeelt.
Voor strafpleitbezorgers en beklaagden bevestigt het arrest dat de taalkeuze tijdig en in eerste aanleg moet worden gemaakt. Wie verstek heeft laten gaan en de voertaal van de rechtspleging wil wijzigen, kan de eerdere aanleg niet overslaan door meteen in beroep te gaan, maar moet het verzoek via de verzetprocedure aanhangig maken.
Dit artikel is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie, op basis van het originele brondocument: Cass. 20 oktober 2026, nr. 26/CAS/0546. (opent in nieuw tabblad) Lees meer over hoe we bij Ex Ante werken met kunstmatige intelligentie.